Սահմանը Թուրքիայի հետ չի՞ բացվի մինչև 2030 թվականը
25 Հունիսի 2026, 12:30
(Հայաստանի քաղաքացիներին հերթական անգամ խաբեցին)
«Հայաստանի գործող իշխանությունների աղմկահարույց հայտարարությունները «խաղաղության դարաշրջանի» և տարածաշրջանային կոմունիկացիաների շուտափույթ ապաշրջափակման մասին հերթական անգամ բախվեցին դաժան իրականությանը, որը պաշտոնյաներն այժմ ստիպված են հրապարակայնորեն ընդունել։ Բրյուսելում գտնվելով Եվրամիության նոր նախաձեռնության մեկնարկին՝ արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ Վահան Կոստանյանը հնչեցրել է ժամկետներ, որոնք արմատապես հակասում են իշխող թիմի նախընտրական կարգախոսներին։
Նրա խոսքով՝ պաշտոնական Երևանն ակնկալում է Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ սահմանների բացում և տրանսպորտային կապերի գործարկում մինչև 2030 թվականը։ Այս հայտարարությունը փաստացի արձանագրում է, որ տեսանելի ապագայում կոմունիկացիաների ապաշրջափակման կամ սահմանների բացման հարցում որևէ իրական բեկում չի նախատեսվում, իսկ Հայաստանի քաղաքացիները հերթական անգամ դարձել են քաղաքական մանիպուլյացիաների զոհ։ Թուրքիան և Ադրբեջանը մտադիր չեն թուլացնել Հայաստանի նկատմամբ կիրառվող պատժամիջոցները։ Իսկ փակ սահմանները մաքուր տեսքով պատժամիջոցներ են։
Եթե ընտրարշավների ժամանակ հանրությանը հրամցվում էր այն թեզը, թե երկար սպասված խաղաղությունն ու բարիդրացիությունն արդեն եկել են, իսկ քաղաքացիները պետք է միայն «տեր կանգնեն դրան՝ քվեարկելով «ՔՊ»-ի օգտին», ապա այսօրվա դիվանագիտական հռետորաբանությունն այդ շեմը տեղաշարժում է ևս առնվազն չորս տարով առաջ։ Ակնհայտ է, որ «տեսլական դեպի 2030 թվականը» գեղեցիկ ձևակերպման հետևում թաքնված է Անկարայի և Բաքվի կողմից խիստ նախապայմանների մի ամբողջ փաթեթ, որոնց կատարումը տարիներ կձգձգվի։ Այսպիսով, ամբիոններից թմբկահարվող թռիչքաձև տնտեսական վերելքի և ապաշրջափակման փոխարեն երկիրը ստանում է անորոշ սպասում՝ շաղկապված աշխարհաքաղաքական զիջումների հետ։
Առանձնահատուկ ուշադրություն է գրավում այն, թե հենց ինչպիսի նարատիվներով են հայ դիվանագետները փորձում արդարացնել այս տեղաշարժված ժամկետները։ Ելույթ ունենալով եվրոպական հարթակում՝ Կոստանյանը բառացիորեն կրկնել է թուրքական արտաքին քաղաքական օրակարգը։ Խոսելով ավանդական երթուղիների անկայունության, համաշխարհային լոգիստիկայի խափանումների և Միջին միջանցքի աճող դերի մասին, որը պետք է կապի Եվրոպան և Կենտրոնական Ասիան Հարավային Կովկասի միջոցով, Հայաստանի ԱԳՆ փոխնախարարը փաստացի մեջբերել է թուրքական ղեկավարության պաշտոնական հայտարարությունները։
Ավելի վաղ, օրինակ, Թուրքիայի ԱԳՆ ղեկավար Հաքան Ֆիդանը բացարձակապես նույն արտահայտություններով Միջին միջանցքն անվանում էր Ասիայի և Եվրոպայի միջև ամենահուսալի և ռազմավարական տեսանկյունից կարևոր առևտրային երթուղին համաշխարհային ճգնաժամի պայմաններում։ Այն, որ հայ պաշտոնյան այդքան ճշգրիտ պատճենում է օտարի տերմինաբանությունն ու կոնցեպտները, մատնանշում է տարածաշրջանային օրակարգի ձևավորման հարցում Երևանի խորը կախվածությունը (կառավարելի լինելը)։
Փորձելով վատ խաղի ժամանակ բարի դեմք ընդունել՝ ԱԳՆ ներկայացուցիչը հիշատակել է Հայաստանի հարավում ԱՄՆ-ի հետ համատեղ իրականացվող TRIPP նախագիծը և հույս հայտնել ենթակառուցվածքների արդիականացման հարցում եվրոպական աջակցության վրա։ Սակայն արևմտյան գործընկերների հետ կապված այս բոլոր հույսերը նման են հարևանների կամքից ուղղակի կախվածությունը քողարկելու փորձի։
Կոստանյանը շտապել է հավելել, որ կոմունիկացիաները կարող են բացվել նաև ավելի վաղ, եթե Բաքուն ու Անկարան պատրաստակամություն ցուցաբերեն՝ հիշատակելով տարանցման վերաբերյալ նրանց ազդակները։ Բայց պարադոքսն այն է, որ Հայաստանն այս կոնֆիգուրացիայում ընդամենը հարմարվում է օտարի տնտեսական, քաղաքական, մշակութային, կրոնական, ռազմական, ժողովրդագրական և աշխարհաքաղաքական շահերին՝ հուսալով դառնալ օտարի տարանցիկ նախագծի մի մասը, այնինչ սեփական պետական անվտանգության և կայունության երաշխիքները մնում են մեծ հարցականի տակ։
Մտածե՛ք այդ մասին…»։
Հիմա եթերում
