Մեդվեդևն ու Գալուզինը Փաշինյանին ուլտիմատո՞ւմ են ներկայացրել

(Ֆոն դեր Լայենի այցից հետո Երևանի և Մոսկվայի հարաբերություններն է՛լ ավելի կվատթարանան)

«Դմիտրի Մեդվեդևի հայտարարությունը «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության և ընդդիմության առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանի շուրջ ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ դուրս է գալիս «Եդինայա Ռոսիա»-ի և նրա արտասահմանյան գործընկերների միջև սովորական կուսակցական համերաշխության շրջանակներից: Այս դեմարշը Նիկոլ Փաշինյանի կառավարության ներքին և արտաքին քաղաքական կուրսի վերաբերյալ պաշտոնական Մոսկվայի համախմբված դիրքորոշման ուղղակի և կոշտ արտահայտումն է: Ռուսական ղեկավարությունը ցույց է տալիս, որ Երևանի գործողություններին պասիվ հետևելու ժամանակաշրջանը վերջնականապես ավարտված է:

Մոսկվան բացահայտորեն որակում է Հայաստանի իշխանությունների գործողությունները որպես իրավական կամայականություն և քաղաքական դաշտի զտում այն ուժերից, որոնք հանդես են գալիս Մոսկվայի և Երևանի միջև առողջ երկկողմ կապերի պահպանման օգտին: Ընդ որում, շեշտվում է այն հանգամանքը, որ Հայաստանի ներկայիս կառավարող թիմը գործում է արևմտյան համակարգողների վերահսկողության ներքո, որոնց միջամտությունը ընտրական գործընթացներին ձեռք է բերել աննախադեպ բնույթ:

Այս կոշտ հռետորաբանությունն ամրապնդվում է Ռուսաստանի կողմից միանգամայն շոշափելի տնտեսական միջոցներով, որոնք հետևողականորեն խստացվում են: Մոսկվայի քայլերը, ներառյալ Հայաստանից ձկան մատակարարման ամբողջական արգելքի ներդրումը, ակնառու կերպով ցույց են տալիս, որ Կրեմլը խոսքերից անցել է իրական պատժամիջոցային մեխանիզմների: Մեդվեդևի հայտարարությունները տասնամյակներ շարունակ ձևավորված կապերի խզման պատճառով շարքային քաղաքացիների համար անխուսափելի ծանր հետևանքների մասին ոչ թե պարզապես կանխատեսում են, այլ երկկողմ հարաբերություններում նոր փուլի մեկնարկի արձանագրում:

Երևանին հստակ ազդանշան է ուղարկվում. այն դարաշրջանը, երբ հնարավոր էր օգտվել ԵԱՏՄ շրջանակներում հսկայական տնտեսական արտոնություններից և միաժամանակ կոմպլեմենտար քաղաքականություն վարել Արևմուտքի հետ, անվերադարձ անցել է: Երկու աթոռին նստելու ցանկացած փորձ այժմ Մոսկվայում ընկալվում է բացառապես որպես ոչ բարեկամական քայլ, որը հանգեցնում է համաչափ տնտեսական և պաշտպանական արձագանքի:

Իրավիճակը խոստանում է էլ ավելի սրվել Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենի՝ Երևան սպասվող այցի և եվրոպական ֆինանսական օգնության անոնսացված փաթեթի ֆոնին: Մոսկվայում քաջ գիտակցում են, որ այս այցը կոչված է ինստիտուցիոնալ առումով ամրագրելու Հայաստանի շրջադարձը դեպի Արևմուտք: Սակայն այդ աջակցության գինը կարող է չափազանց բարձր լինել հայկական տնտեսության համար: Պրակտիկան ցույց է տալիս, որ Երևանի նմանատիպ ցուցադրական քայլերից հետո ռուսական պատժամիջոցները միայն ուժեղանալու են, իսկ պաշտոնական անձանց հայտարարությունների տոնայնությունը՝ խստանալու: Եվրոպական տրանշներն ու դրամաշնորհները հազիվ թե կարողանան փոխհատուցել ռուսական շուկայի հնարավոր կորստից, էներգակիրների մատակարարման խափանումներից կամ անվտանգության ռեժիմի փոփոխությունից առաջացած վնասները, որոնք երեսուն տարի շարունակ ապահովվում էին գլխավորապես ՀԱՊԿ գծով և ՌԴ-ի հետ երկկողմ համաձայնագրերով:

Մեդվեդևի հայտարարություններին համահունչ հնչեցին նաև ՌԴ փոխարտգործնախարար Միխայիլ Գալուզինի ուշագրավ մեկնաբանությունները, որը քննարկումը տեղափոխեց ինտեգրացիոն միավորումների զուտ գործնական հարթություն: Մոսկվան ուղղակիորեն հայտարարում է այն իրավիճակի անընդունելիության մասին, երբ Հայաստանը օրենսդրորեն ամրագրում է իր եվրաձգտումները և միաժամանակ շարունակում է առավելագույն օգուտներ քաղել Եվրասիական տնտեսական միությանն անդամակցությունից:

Երևանի հղումներն այն մասին, որ ԵՄ-ին անդամակցելու պաշտոնական հայտը հեռու է ներկայացվելուց, այլևս հաշվի չեն առնվում, քանի որ Եվրամիությանը անդամակցելու գործընթացը սկսելու մասին ընդունված օրենքը Ռուսաստանի կողմից մեկնաբանվում է որպես կատարված քաղաքական փաստ: ԵԱՏՄ-ին և ԵՄ-ին անդամակցության վերաբերյալ հանրաքվե անցկացնելու պահանջը, որին աջակցել են Ռուսաստանի, Ղազախստանի, Ղրղզստանի և Բելառուսի ղեկավարները, փաստացիորեն Հայաստանի ղեկավարությանը կանգնեցնում է կոշտ ընտրության առջև: ԵԱՏՄ-ին Հայաստանի մասնակցության կասեցման հնարավոր տնտեսական և իրավական հետևանքների փորձագիտական մշակումը, որը պետք է ավարտվի մինչև դեկտեմբեր, մատնանշում է, որ Երևանին շատ քիչ ժամանակ է մնացել վերջնական որոշում կայացնելու համար, և աշխարհաքաղաքական բևեռների միջև մանևրել այլևս չի հաջողվի:

Մտածե՛ք այդ մասին…»։