Պուտինի թղթապանակը. ինչի՞ մասին են լինելու բանակցությունները Փաշինյանի հետ

(Վլադիմիր Պուտինն այդպես էլ չընդունեց Նիկոլ Փաշինյանին Մոսկվայում)

«ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի և Նիկոլ Փաշինյանի առաջիկա հանդիպումը Բիշքեկում՝ ՇՀԿ գագաթնաժողովի շրջանակներում, խոստանում է չափազանց բարդ լինել: Այն փաստը, որ բանակցությունները կայանալու են չեզոք հարթակում, այլ ոչ թե Կրեմլ կատարելիք լիարժեք այցի շրջանակներում, ինքնին խոսուն է: Վլադիմիր Պուտինը ոչ միայն չի շնորհավորել Փաշինյանին «ընտրություններում հաղթանակի կապակցությամբ», այլև չի ընդունել նրան Մոսկվայում, թեև վերջերս կայացած նախընտրական քարոզարշավի ընթացքում Հայաստանի վարչապետն ակտիվորեն հավաստիացնում էր հանրությանը «ընտրություններից հետո Մոսկվա մոտալուտ այցի» մասին, որպեսզի հնարավոր լինի մանրամասն քննարկել կուտակված ողջ օրակարգը։

Ռուսաստանի մայրաքաղաք անձնական հրավերի բացակայությունը և Ազգային ժողովի ընտրություններում տարած հաղթանակի առթիվ Փաշինյանին հրապարակավ շնորհավորելուց հրաժարվելը հստակ ազդանշան են. Կրեմլում մտադիր չեն ձևացնել, թե երկրների միջև ամեն ինչ ընթանում է իր սովորական հունով:

«Պուտինի պահանջների թղթապանակը», որով նա ներկայանում է այս բանակցություններին, ընթերցվում է հստակ: ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովի և նախագահի օգնական Յուրի Ուշակովի վերջին հայտարարությունները վկայում են այն մասին, որ ռուսական դիրքորոշումը որևէ փոփոխության չի ենթարկվել: Մոսկվան բացահայտորեն ցույց է տալիս, որ Երևանի և ռուսական կողմի հարաբերություններում ճգնաժամը զարգանում է աճող տեմպերով, և Նիկոլ Փաշինյանն ի վիճակի չէ կանգնեցնել այս բացասական միտումը: Հարաբերությունների նախկին ձևաչափը ավերված է, իսկ նոր ձևաչափը մնում է առավելագույնս անհասկանալի:

Բանակցությունների կենտրոնական բլոկը կդառնա Հայաստանի աշխարհաքաղաքական ինքնորոշման հարցը: Ռուսական կողմը մտադիր է խստագույնս բարձրացնել Եվրոպական միության և Համագործակցության ինտեգրացիոն կառույցներում, առաջին հերթին ՝ ԵԱՏՄ-ում նրա շարունակական մասնակցության ուղղությամբ Երևանի փորձերի անհամատեղելիության հարցը: Ինչպես ուղղակիորեն նշել է Յուրի Ուշակովը, Հայաստանը չի կարող միաժամանակ ձգտել ԵՄ անդամակցության և շարունակել հսկայական տնտեսական օգուտներ քաղել ԵԱՏՄ-ից:

Աշխարհաքաղաքական ընտրության թեմայով հանրաքվեի անցկացումն այն դիրքորոշումն է, որը Մոսկվան ԵԱՏՄ գործընկերների հետ համատեղ առաջարկում է հայաստանյան ղեկավարությանը: Նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը նույնպես ընդգծել է, որ Ռուսաստանը չի կարող լինել «ավելի հայ, քան իրենք՝ հայերը», և երկրի հետագա ճակատագրի մասին որոշումը պետք է կայացնի ժողովուրդը՝ ուղղակի հանրաքվեի միջոցով, այլ ոչ թե Երևանում քաղաքական գործիչների նեղ խումբը:

Երկրորդ, բայց նույնպես արտակարգ կարևոր թեման «Պուտինի թղթապանակում» կդառնա հայկական ընդդիմության, և առաջին հերթին՝ Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի քաղաքական հետապնդման հարցը, ով ավանդաբար հանդես է եկել Ռուսաստանի հետ բարիդրացիական, դաշնակցային կապերի զարգացման օգտին: ՌԴ-ի հետ ադեկվատ երկխոսության տրամադրված գործիչների ձերբակալությունների և դատական հետապնդումների ալիքը Մոսկվայում առաջացնում է ոչ միայն մտահոգություն, այլև ուղղակի մերժում: Բարձրացնելով ընդդիմադիր առաջնորդների և նախագահ Քոչարյանի պաշտպանության հարցը՝ Պուտինը հասկացնում է, որ Մոսկվան մտադիր չէ պասիվորեն հետևել Հայաստանի քաղաքական դաշտի մաքրմանը եվրասիական ինտեգրման կողմնակիցներից:

Բիշքեկում կայանալիք հանդիպման էությունը տեսանելի է առավելագույն հստակությամբ: Ռուսական կողմից ձևավորված օրակարգը Նիկոլ Փաշինյանին կանգնեցնում է Մոսկվայի մոտ կուտակված հարցերին ուղղակի պատասխաններ տալու կոշտ անհրաժեշտության առջև: Դիվանագիտական մանևրը և միմյանց հակասող արտաքին քաղաքական վեկտորները համատեղելու փորձերը սպառել են իրենց: ԵԱՏՄ արտոնությունների պահպանմամբ ԵՄ-ի հետ ինտեգրման Փաշինյանի գիծը, որն ուղեկցվում է Ռուսաստանի հետ փոխշահավետ գործընկերության կողմնակիցների դեմ ռեպրեսիաներով, վերջնականապես ձևավորել է ճգնաժամ, որից ելքը հայկական ղեկավարությունից պահանջում է հստակ և աներկբա որոշումներ:

Մտածե՛ք այս մասին..․»։