Բեմական խոսքի վարպետն ու հանդիսատեսի սիրելին․ Լալա Մնացականյան

Դերասանուհի Լալա Մնացականյանը ծնվել է 1957 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Երևանում՝ մտավորականների ընտանիքում։ Նրա մայրը՝ Էլիզա Գյուլեսերյանը, բեմական խոսքի դոցենտ էր, իսկ հայրը՝ Բաբկեն Մնացականյանը, մաթեմատիկոս, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու։ Դեռ վաղ տարիքից Լալան հետաքրքրված էր թատրոնով և խոսքի արվեստով։

Երևանի թիվ 78-րդ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետ, որն ավարտել է գերազանցությամբ՝ 1978 թվականին։

Նրա ստեղծագործական ուղին սկսվել է Երևանի երիտասարդական փորձարարական թատրոնում, որտեղ հանդես է եկել Մայակովսկու, Բրեխտի և Չեխովի ստեղծագործությունների հիման վրա բեմադրված ներկայացումներում։ Այնուհետև աշխատել է Հովհաննես Աբելյանի անվան Վանաձորի թատրոնում, իսկ ավելի ուշ դարձել է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի դերասանուհի։

Նրա խաղացանկում ընդգրկված էին ինչպես դասական, այնպես էլ ժամանակակից բեմադրություններ՝ Կառլո Գոլդոնիի «Երկու տիրոջ ծառան», Չեխովի «Քեռի Վանյան», Բրեխտի «Երեք գրոշանոց օպերան», Մարշակի «Տասներկու ամիսը», Գելմանի «Նստարանը» և բազմաթիվ այլ ներկայացումներ։ Նա հանդես է եկել նաև «Մետրո» և Մհեր Մկրտչյանի անվան արտիստական թատրոններում։

Դերասանական գործունեությանը զուգահեռ՝ Լալա Մնացականյանը եղել է սցենարիստ և ավելի քան 140 մանրապատումների հեղինակ ու կատարող։ Նա մասնակցել է հեռուստաբեմադրությունների և ռադիոհաղորդումների, նկարահանվել կինոյում և հեռուստատեսությունում։ Նրա դերասանական տաղանդը համադրում էր դրամատիկ խորությունն ու կատակերգական ժանրի թեթևությունն ու հմայքը։

1991 թվականից նա դասավանդել է բեմական խոսք Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում՝ անցնելով դոցենտից պրոֆեսոր ճանապարհը։ Նրա մանկավարժական գործունեությունը պակաս նշանակալի չէր, քան դերասանականը։ Նա կրթել ու բեմական խոսքի արվեստն է փոխանցել դերասանների և ռեժիսորների մի ամբողջ սերնդի։

Համահեղինակությամբ պատրաստել է «Բեմական խոսքի դասավանդման արվեստը» ուսումնական ձեռնարկը, որը հայերենով առաջին և միակ նմանատիպ աշխատությունն էր։

Թատերական արվեստի զարգացման գործում ունեցած ավանդի համար Լալա Մնացականյանին 2006 թվականին շնորհվել է ՀՀ վաստակավոր արտիստի պատվավոր կոչում։

Նրա ամուսինը՝ նկարիչ և բեմանկարիչ, ՀՀ վաստակավոր արտիստ Աշոտ Համբարձումյանն է։ Նրանք ունեն մեկ դուստր՝ Մանեն։

2024 թվականի հունիսի 22-ին Լալա Մնացականյանը հանկարծամահ է եղել Երևանում՝ 67 տարեկան հասակում։ Նրա մահը մեծ կորուստ էր հայ մշակույթի համար։ Լալա Մնացականյանը ոչ միայն դերասանուհի էր, այլև նվիրյալ մանկավարժ, որը տարիներ շարունակ իր գիտելիքն ու փորձը փոխանցել է երիտասարդ դերասաններին։