Արկտիկայում բևեռային մրրիկը ռեկորդային վաղ է քայքայվում. ինչպիսի՞ ձմեռ է սպասվում Հայաստանում
13 Նոյեմբերի 2026, 23:00
Արկտիկայի վերին մթնոլորտային շերտերում արձանագրվել է հազվադեպ կլիմայական շեղում. բևեռային մրրիկը՝ քամիների այն հզոր համակարգը, որը սառը օդային զանգվածները պահում է Հյուսիսային բևեռի շրջանում, տարվա այս ժամանակահատվածի համար աննախադեպ վաղ սկսել է թուլանալ ու քայքայվել։ Դա կարող է ճանապարհ բացել դեպի Հյուսիսային կիսագնդի միջին լայնություններ արկտիկական սառը օդային զանգվածների ներթափանցման համար։ Սակայն մթնոլորտի ստորին շերտերում այս երևույթի ազդեցությունը կզգացվի միայն 2-6 շաբաթ անց։
Հայաստանի վրա այս գործընթացը կունենա անուղղակի, բայց նկատելի ազդեցություն։ Քանի որ մեր երկիրը գտնվում է մթնոլորտային շրջանառության փոփոխությունների հարավային հատվածում, հանրապետությունը կարող է բախվել ոչ այնքան շարունակական անոմալ ցրտերի, որքան ջերմաստիճանի կտրուկ տատանումների և դեկտեմբերին ու հունվարին տեղումների ավելացման։ Նման սցենարի դեպքում հյուսիսից ներթափանցող սառը օդային հոսանքները կարող են բախվել Սև ծովից եկող հարավային ցիկլոններին՝ Հայաստանում առաջացնելով խիստ փոփոխական եղանակ։
Մասնավորապես՝ Երևանում և Արարատյան դաշտում սպասվում են ջերմաստիճանի կտրուկ տատանումներ։ Գիշերային ժամերին՝ սառը օդի կուտակման (ջերմաստիճանային ինվերսիայի) հետևանքով, ջերմաստիճանը կարող է իջնել նույնիսկ կանխատեսվող միջին ցուցանիշներից ցածր։ Հյուսիսային և լեռնային մարզերում՝ Շիրակում, Գեղարքունիքում և Լոռիում, մեծանում է առատ ձյան, բքի և մերկասառույցի հավանականությունը։ Դա կարող է դժվարացնել երթևեկությունը լեռնանցքներում և խաթարել էլեկտրահաղորդման գծերի անխափան աշխատանքը։
Միաժամանակ, օդերևութաբանները շեշտում են, որ ձմռան վերջնական պատկերը դեռևս միանշանակ չէ։ Բևեռային մրրիկի թուլացմանը զուգահեռ ընթանում է նաև «Էլ Նինյո» կլիմայական երևույթի ակտիվ փուլը, որը սովորաբար պայմանավորում է մեր տարածաշրջանում ձմռան համեմատաբար մեղմ ընթացքը։
Առաջիկա օրերին Հայաստանում կպահպանվի կայուն եղանակ. Երևանում ցերեկային ժամերին ջերմաստիճանը կլինի +10-ից +15 աստիճանի սահմաններում։ Մթնոլորտային փոփոխությունների ազդեցությունը, ըստ կանխատեսումների, կզգացվի ոչ շուտ, քան նոյեմբերի վերջին կամ դեկտեմբերին։