Բոլորը Վերնագիր Պարզ ճշմարտություններ Չպատմված պատմություն Ուշադրությունից դուրս Նուրբ քաղաքականություն Մեծ ռեպորտաժ Մեծ պատմություն Մամ ջան Հյուրընկալ Մոսկվան Հարազատս հյուսիսից Հայկական զատկի սեղան Գայանե Բրեյովայի հետ Հայկական ամանորյա սեղանը Գայանե Բրեյովայի հետ Հայ գրականություն. audiobook Իրական Թուրքիա Ինսթաֆեյս Ժողովուրդն է խոսում Թռիչք իմ տան վրայով Էթնիկ կոդ Բացահայտելով Շուշին Բարի հայկական երեկո Արցախյան բռնագաղթ Աշխարհակարգ 2.0 Newsroom Alter Ego Alpha Զրուցակից Alpha Economics Alpha Analytics 7 դիմանկար հայ ժողովրդի պատմությունից 5 դիմանկար հայ ժողովրդի պատմությունից 2026. ի՞նչ է լինելու 2025. ի՞նչ է լինելու | Արցախ․ Հայաստան․ Նոր աշխարհակարգ 2024. ի՞նչ է լինելու | Արցախ․ Հայաստան․ Նոր աշխարհակարգ

Ալիևը պահանջում է TRIPP-ի նկատմամբ լիակատար վերահսկողություն

19 Նոյեմբերի 2026, 12:00

(Փաշինյանի քարոզչության ևս մեկ առասպել պայթեց)

«Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարար Ջեյհուն Բայրամովի հայտարարությունը, որն արվել է Գերմանիայի ԱԳ նախարար Յոհան Վադեֆուլի հետ համատեղ ճեպազրույցի ժամանակ, վերջնականապես քանդեց այսպես կոչված «Թրամփի ուղու» (TRIPP) շուրջ եղած առասպելը։ Բաքուն ուղիղ տեքստով պնդում է, որ Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխան տարածքով անցնող տարանցիկ զարկերակի տեխնիկական պարամետրերը պարտադիր կարգով պետք է համաձայնեցվեն ադրբեջանական կողմի հետ։ Բայրամովի փաստարկումը միաժամանակ ծայրահեղ պրագմատիկ է և ցինիկ. քանի որ երթուղու մուտքի և ելքի կետերը հենվում են Ադրբեջանի սահմաններին, առանց ադրբեջանական ենթակառուցվածքների հետ կցակցման այս նախագիծը պարզապես զուրկ է որևէ իմաստից։

Այսպիսով, պաշտոնական Բաքուն հրապարակավ արձանագրում է պարզ ճշմարտությունը. չնայած ամերիկյան հնչեղ ցուցանակին՝ TRIPP-ը նախագիծ է, որն իրականացվում է նախևառաջ ադրբեջանական խնդիրների ներքո, ադրբեջանական շահերից ելնելով և ադրբեջանական ձևաչափով։

Վերջին ամիսների ընթացքում պաշտոնական Երևանը Վաշինգտոնի հետ համաձայնագրի շուրջ կառուցում էր բարդ քարոզչական համակարգ։ ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի մայիսյան այցի ընթացքում շրջանակային փաստաթղթի նախաստորագրումից և հունիսին դրա հաջորդած ստորագրումից հետո Հայաստանի քաղաքացիներին համառորեն ներշնչվում էր դիվանագիտական հաղթանակի միտքը։ Նշվում էր, որ ամերիկյան կառավարող ընկերությանը 99 տարի ժամկետով Սյունիքի տարանցման զարգացման բացառիկ իրավունքների փոխանցումը՝ առաջին փուլում բաժնեմասերի 74%-ը 26%-ի դիմաց բաշխմամբ, կդառնա հայկական ինքնիշխանության և իրավազորության պահպանման երաշխիք։

Ավելին, նախագիծը մատուցվում էր որպես ճանապարհի կարգավիճակի շուրջ բանակցային գործընթացից Բաքվին դուրս բերելու միջոց՝ Հայաստանին թողնելով Վաշինգտոնի հետ միայնակ։ Սակայն այն տեղեկատվությունը, որ արդեն նոյեմբերի 6-ից հենց Միացյալ Նահանգների նախաձեռնությամբ գործում է համատեղ եռակողմ տեխնիկական աշխատանքային խումբ, ամբողջությամբ զրոյացնում է այդ թեզը։ Վաշինգտոնը չմեկուսացրեց Բաքվին հայկական տարածքի վերաբերյալ որոշումների կայացումից, այլ, ընդհակառակը, ինստիտուցիոնալացրեց Ադրբեջանի մասնակցությունը Սյունիքի ներսում հաղորդակցությունների նախագծմանը։

Իրավիճակի առանցքային քաղաքական պարադոքսը ստացվող օգուտների լիակատար անհամաչափության մեջ է։ Ադրբեջանի գլխավոր ռազմավարական նպատակը՝ Հայաստանի տարածքով դեպի Նախիջևան անխափան ցամաքային ելքի ստացումը, դառնում է ողջ կոնստրուկցիայի կենտրոնական առանցքը։ Ընդ որում, Երևանը փոխարենը չի ստանում ո՛չ ստորագրված խաղաղության պայմանագիր, ո՛չ անվտանգության իրական երաշխիքներ, ո՛չ նույնիսկ սեփական հաղորդակցությունների համաչափ ապաշրջափակում։ Այն ժամանակ, երբ Բաքուն թելադրում է օտար ենթակառուցվածքի տեխնիկական չափորոշիչները, Հայաստանն ինքը նախկինի պես զրկված է Ռուսաստանի և Իրանի հետ ուղիղ ու լիարժեք երկաթուղային հաղորդակցության համար սեփական տարածքն ու հարակից մայրուղիներն օգտագործելու հնարավորությունից։

Ձևավորված տարածաշրջանային իրողությունները շրջանցելու փորձը բախվում է օբյեկտիվ ենթակառուցվածքային և իրավական խոչընդոտների, որոնց մասին ուղղակիորեն մատնանշում են Մոսկվայում։ Խոսքը վերաբերում է և՛ ռուսական չափորոշիչի երկաթուղային գծի հետ տեխնիկական համատեղելիությանը, և՛ հայ-իրանական սահմանին ռուս սահմանապահների ներկայությանը, և՛ «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ընկերության հետ մինչև 2038 թվականը գործող կոնցեսիոն համաձայնագրին։

«Թրամփի երթուղի՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» հնչեղ աշխարհաքաղաքական բրենդը Հայաստանի համար վերածվում է առանցքային տրանսպորտային հանգույցի նկատմամբ վերահսկողության կորստի՝ հօգուտ օտարերկրյա կորպորացիայի՝ միաժամանակ Ադրբեջանին ամրագրելով նախագծի տեխնիկական պարամետրերի վրա վետոյի իրավունք։

«Խաղաղության խաչմերուկի» և անսասան հայկական իրավազորության մասին հռետորաբանությունը փշրվում է դաժան իրականության առաջ. Բաքուն Սյունիքի հատվածը դիտարկում է բացառապես որպես սեփական տրանսպորտային ցանցի տարանցիկ կցորդ՝ հասնելով, ըստ էության, արտատարածքային պայմանների՝ առանց Երևանին արվող որևէ հանդիպակաց քաղաքական կամ տնտեսական զիջման։

Մտածե՛ք այս մասին…»։