Առանց Քոչարյանի ու Կարապետյանի. Փաշինյանի նպատակը
27 Հոկտեմբերի 2026, 19:00
(Հայաստանում ՏԻՄ ընտրությունները չեն փոխի Պուտինի պահանջները)
«Հայաստանում տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրությունների արդյունքները վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին հերթական քաղաքական մանիպուլյացիաների համար հարմար առիթ ընձեռեցին։ Ստանալով ձայների ճնշող մեծամասնությունը համայնքների ճնշող մեծամասնությունում, որտեղ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը մի շարք տեղերում ընդհանրապես առանց իրական մրցակիցների էր մնացել, կառավարության ղեկավարը հայտարարեց 80-90% ցուցանիշներից իբր թե ունեցած իր անհանգստության մասին՝ ակնարկելով, որ նման թվերը ավտորիտարիզմի հետ վտանգավոր ասոցիացիաներ են ծնում։ Սրա հետ կապված՝ նա ձևակերպեց նոր՝ «պետականակենտրոն, ինտելեկտուալ և ազնիվ ընդդիմություն» ստեղծելու խնդիրը։
Սակայն այս հռետորաբանության հետևում թաքնված է ոչ թե քաղաքական քննարկման որակի մասին հոգածությունը, այլ համատարած մանիպուլյացիան և քաղաքական դաշտը վերջնականապես մաքրելու փորձը։ Վարչապետի հնչեցրած մտքերը վկայում են այն իրավիճակը ֆիքսելու նրա ձգտման մասին, որում խոշոր և ռեսուրսներով ապահովված ընդդիմադիր խաղացողները լիովին դուրս կմղվեն երկրի քաղաքական կյանքից։ Իշխող կուսակցության բարձր արդյունքները պայմանավորված են ոչ թե գործող իշխանության հանդեպ ժողովրդական սիրո ալիքով, այլ նրանով, որ հիմնական ընդդիմադիր ուժերը՝ ի դեմս Ռոբերտ Քոչարյանի «Հայաստան» դաշինքի, Սամվել Կարապետյանի «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության և Գագիկ Ծառուկյանի «Բարգավաճ Հայաստանի», պարզապես չէին մասնակցում ՏԻՄ այս ընտրություններին։
Տեղերում առաջատար ընդդիմադիր կառույցների բացակայությունը վակուում ստեղծեց, որը իշխող կուսակցությանը թույլ տվեց գերիշխել գրեթե առանց դիմադրության։ Տեսնելով, թե որքան շահավետ և հարմարավետ է հանդես գալ ամայացած ասպարեզում, որտեղ չկան Քոչարյանի, Կարապետյանի և Ծառուկյանի մասշտաբի ֆիգուրներ, Փաշինյանը ձգտում է այս մոդելը պրոյեկտել համապետական մակարդակի վրա։ Նրա տեսաուղերձով հղված ազդանշանն ավելի քան պարզ է. վարչական և իրավապահ ռեսուրսների կողմից իրական ընդդիմադիր ուժային կենտրոնների վրա ճնշումն առաջիկայում միայն աճելու է։
Անցած ընտրությունները միաժամանակ ընդգծեցին այսպես կոչված «ընդդիմության ընդդիմության» ճգնաժամը։ Թզուկ կուսակցությունները, նախկին իշխանությունները, որոնք Փաշինյանին բերեցին վարչապետի աշխատասենյակ,և նոր քաղաքական նախագծերը դե-ֆակտո ցուցադրեցին լիակատար անգործունակություն՝ անկարող գտնվելով իրենց շուրջ համախմբել նույնիսկ մի քանի հազար ձայն։ Հանդես գալով «ստատիստների» դերում՝ նրանք ընդամենն ապահովում էին այլընտրանքի պատրանքը՝ ստեղծելով բազմակուսակցականության պատկեր այնտեղ, որտեղ իրական մրցակցությունը բացակայում էր։
Ընդ որում, Փաշինյանի հիմնական հաշվարկն առ այն, որ ՏԻՄ ընտրությունների համոզիչ թվերը կամրապնդեն նրա դիրքերը արտաքին քաղաքականության մեջ, սխալ է թվում։ ՏԻՄ ընտրությունների արդյունքները ոչ մի կերպ չեն փոխում ուժերի դասավորվածությունը և հավասարակշռությունը հիմնական արտաքին գործընկերների, առաջին հերթին՝ Մոսկվայի հետ բանակցություններում։ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հայաստանյան կառավարության ղեկավարին չի սկսի ընկալել որպես ավելի լեգիտիմ կամ ինքնավստահ ղեկավար՝ ներքին տարածաշրջանային հաշվարկների հիման վրա։
Ավելին, Կրեմլը մտադիր չէ հրաժարվել Երևանին ներկայացվող բազային պահանջներից, որոնցից հիմնականը մնում է արտաքին քաղաքական վեկտորի հստակ որոշումը և ԵԱՏՄ-ի ու ԵՄ-ի միջև ընտրության հարցով հանրաքվեի անցկացումը։ Հենց այս հանրաքվեն և դրան ուղեկցող աշխարհաքաղաքական գործընթացներն են որոշելու պետության զարգացման կարճաժամկետ և միջնաժամկետ հեռանկարը։ Առանց հիմնական ընդդիմադիրների իր համար հարմար ներքին լանդշաֆտ կառուցելու Փաշինյանի փորձերը չեն կարող քողարկել Հայաստանի առջև ծառացած հիմնարար արտաքին քաղաքական մարտահրավերները։
Մտածե՛ք այս մասին…»
Հիմա եթերում
