Պուտինի խստացումն ու Փաշինյանի՝ ԵՄ-ի հետ սիրախաղի խորացումը

(ՌԴ նոր օրենքը և ԵՄ գագաթնաժողովը ՀՀ-ում մոտեցնում են հակամարտությունը)

«2026 թվականի ապրիլի կեսերին ռուսական օրենսդրությունը կրեց նշանակալի փոփոխություններ, որոնք դարձան Մոսկվայի և կոլեկտիվ Արևմուտքի միջև գլոբալ առճակատման հերթական փուլը։ ՌԴ Պետական դուման առաջին ընթերցմամբ միաձայն ընդունեց օրինագիծ, որն ընդլայնում է նախագահի լիազորությունները՝արտերկրում զինված ուժերի օգտագործման հարցում։

Պաշտպանության փոխնախարար Աննա Ցիվիլյովայի և պաշտպանության կոմիտեի ղեկավար Անդրեյ Կարտապոլովի ներկայացրած նախաձեռնության հիմնական նպատակն է՝ պաշտպանել ռուսաստանցի քաղաքացիներին ու կազմակերպություններին օտարերկրյա պետությունների և միջազգային դատարանների «քրեական և այլ հետապնդումներից», որոնց իրավազորությունը Ռուսաստանը չի ճանաչում։ Այս իրավական մեխանիզմը, որը փաստացի «պաշտպանիչ գմբեթ» է ստեղծում ռուսների համար աշխարհի ցանկացած կետում, ուղղակի պատասխան է ձերբակալությունների հաճախակիացած դեպքերին, ինչպիսին էր հնագետ Ալեքսանդր Բուտյագինի ձերբակալությունը Լեհաստանում։

Այս օրենսդրական դեմարշին զուգահեռ,Եվրոպայի անվտանգության ճարտարապետությունը սկսում է ճաքեր տալ։ ԱՄՆ-ում նախընտրական մրցավազքի ֆոնին Դոնալդ Թրամփն իր Truth Social սոցիալական ցանցում հերթական անգամ կոշտ քննադատության է ենթարկել Հյուսիսատլանտյան դաշինքը՝ հայտարարելով, թե ՆԱՏՕ-ն երբեք չի օգնել Վաշինգտոնին և չի անի դա ապագայում։ Թրամփը լրջորեն դիտարկում է դաշինքից ԱՄՆ-ի դուրս գալու հնարավորությունը, հատկապես եվրոպական գործընկերների՝ Մերձավոր Արևելքում ամերիկյան նախաձեռնություններին աջակցելու ցանկության բացակայության լույսի ներքո։

«Wall Street Journal» պարբերականը փաստում է, որ Եվրոպան արդեն սկսել է նախապատրաստվել «հետՆԱՏՕ-ական» դարաշրջանին՝ փորձելով կառույցի ներսում ձևավորել «կամեցողների կոալիցիա» և մեծացնել եվրոպական հրամանատարության դերը։ Ռուսաստանի համար արևմտյան բլոկի նման մասնատումը ռազմավարական հնարավորություն է. ամերիկյան ազդեցության թուլացումը թույլ կտա Մոսկվային շատ ավելի արդյունավետ կերպով հասնել 2021 թվականի դեկտեմբերի «Ռյաբկովի ուլտիմատումի» պայմանների իրականացմանը, ինչը ենթադրում էր ՆԱՏՕ-ի ենթակառուցվածքների հետքաշում մինչև 1997 թվականի սահմանները։

Այս պայմաններում Հայաստանի ղեկավարության փորձերը՝ շարունակելու «բազմավեկտորության քաղաքականությունը», ոչ միայն անախրոնիզմ են թվում, այլև ուղղակի սպառնալիք պետականությանը։ Նիկոլ Փաշինյանը, փորձելով համոզել հասարակությանը, թե Հայաստանն ունակ է միաժամանակ խաղալ երկու լարի վրա, երկիրը ներքաշում է մեծ տերությունների բախման էպիկենտրոն։ Մայիսի 4-ին և 5-ին Երևանում նախատեսված Եվրոպական քաղաքական համայնքի համաժողովը և Հայաստան-ԵՄ առաջին գագաթնաժողովը իշխանությունների կողմից ներկայացվում են որպես դիվանագիտական հաղթանակ և նախընտրական քարոզարշավի մեկնարկ։Սակայն արտաքին փայլի հետևում թաքնված է վտանգավոր թակարդ։ Երևան հրավիրելով «կամեցողների կոալիցիայի» ներկայացուցիչներին՝ Ֆրանսիային, Գերմանիային, Լեհաստանին և մերձբալթյան երկրներին, որոնք այսօր Ռուսաստանի հետ ռազմական դիմակայության հիմնական հովանավորներն են, Փաշինյանը դե-ֆակտո Հայաստանը տեղադրում է հակառուսական առանցքի մեջ։

Տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական պատմությունը չի ներում նման սխալները։ Երբ Վրաստանը ժամանակին միանշանակ խաղադրույք կատարեց Արևմուտքի ռազմական ներկայության վրա, արդյունքը եղավ ամերիկյան բազայի պատին թողնված գրությունը. «Վրացի ընկերներ, սովորեք կռվել, կգանք՝ կստուգենք»։ Ուկրաինայի համար հետևանքներն ավելի ողբերգական եղան. երկիրը վերածվեց ավերակների՝ ՆԱՏՕ-ի ֆորպոստ դառնալու փորձի ճանապարհին։ Այսօր Փաշինյանը ռիսկի է դիմում կրկնել այդ ուղին՝ անտեսելով տնտեսական պատժամիջոցների իրականությունը և Հայաստանի տարածքը նոր ռազմական գործողությունների թատերաբեմի վերածվելու հեռանկարը։

Կարևոր է հասկանալ, որ այն պայմաններում, երբ Վաշինգտոնը հակամարտությունների պահպանման բեռը փոխանցում է Եվրոպային, փոքր երկրները, որոնք փորձում են փոթորկի պահին փոխել անվտանգության «հովանոցը», առաջինն են հայտնվում հարվածի տակ։ Եթե Հայաստանի քաղաքական ուժերը և ընտրողները չգիտակցեն պահի լրջությունը, Ռուսաստանի հետ կապերի խզումը կդառնա աղետ, որը չեն կարող փոխհատուցել ոչ մի եվրոպական համաժողով։ Մոսկվայի նախազգուշացումների և նրա կողմից ընդունված նոր պաշտպանական դոկտրինների անտեսումը կարող է հանգեցնել նրան, որ խոստացված խաղաղության և բարգավաճման փոխարեն երկիրը բախվի սեփական անվտանգության վերջնական ապամոնտաժմանը։

Մտածե՛ք այդ մասին…»։