Խորհրդային դասական երաժշտության «գորշ կարդինալը». ո՞վ էր Լևոն Ատովմյանը

Լևոն Ատովմյանը ծնվել է 1901 թվականի մայիսի 25-ին Աշխաբադում՝ հայ ընտանիքում։ Վաղ տարիքից նա հետաքրքրություն է ցուցաբերել երաժշտության նկատմամբ և ընդունվել է Մոսկվայի ֆիլհարմոնիկ ընկերության երաժշտա-դրամատիկական ուսումնարան։ Այստեղ նա թավջութակի արվեստը յուրացրել է Վ. Լ. Կուբացկու մոտ, դաշնամուրը՝ Ի. Ա. Դոբրովեյնի, իսկ կոմպոզիցիան՝ Ս. Ն. Վասիլենկոյի մոտ։ Այդ տարիները հիմք են դրել նրա մասնագիտական ուղուն։

1919-1929 թվականներին Ատովմյանը ծառայել է Կարմիր բանակում՝ միաժամանակ զբաղվելով երաժշտական գործունեությամբ։ Թբիլիսիում նա ղեկավարել է Ռուսական փորձարարական թատրոնի երաժշտական բաժինը, գրել է երաժշտություն ներկայացումների համար, իսկ կոմպոզիտորական հմտությունները կատարելագործել է Ս. Պանիևի ղեկավարությամբ։

1929 թվականին նա տեղափոխվել է Մոսկվա, որտեղ ակտիվորեն ներգրավվել է մայրաքաղաքի մշակութային կյանքում։ Ատովմյանը եղել է կոմպոզիտորների սեկցիայի պատասխանատու քարտուղար, ինչպես նաև Համառուսաստանյան դրամատուրգների և կոմպոզիտորների ընկերության նախագահության անդամ։ 1931 թվականի դեկտեմբերին նա Մ. Գնեսինի և Դ. Շոստակովիչի հետ հանդես է եկել Ռուսաստանի պրոլետար երաժիշտների ասոցիացիայի դիրքորոշման դեմ, ինչը դարձել է կարևոր իրադարձություն երաժշտական միջավայրում։

Ատովմյանը սերտորեն համագործակցել է Սերգեյ Պրոկոֆևի և Դմիտրի Շոստակովիչի հետ՝ զբաղվելով նրանց ստեղծագործությունների մշակումներով, ինչպես նաև թատրոնի ու կինոյի համար սյուիտների կազմմամբ։ Հենց նրա աշխատանքի շնորհիվ Շոստակովիչի երաժշտությունը հնչել է «Երիտասարդ տիկինն ու խուլիգանը», «Ծաղիկներ» և այլ բալետային բեմադրություններում։

1953-1963 թվականներին Ատովմյանը ղեկավարել է Կինեմատոգրաֆիայի կոմիտեի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը։ Նրա ներդրումը բարձր են գնահատել ժամանակակիցները, իսկ կոմպոզիտոր Նիկոլայ Մյասկովսկին նրան է նվիրել իր 25-րդ սիմֆոնիան (1945-1946 թթ.)։

Լևոն Ատովմյանը մահացել է 1973 թվականի հունվարի 16-ին Մոսկվայում և թաղվել հայկական գերեզմանատանը։ Նրա ժառանգությունը ոչ միայն սեփական ստեղծագործություններն են, այլև Շոստակովիչի և Պրոկոֆևի երաժշտության հանրահռչակման հսկայական աշխատանքը, ինչպես նաև ԽՍՀՄ երաժշտական մշակույթի զարգացման գործում ունեցած մեծ ներդրումը։

Նա յուրատեսակ կամուրջ էր մեծ կոմպոզիտորների և լայն հասարակության միջև, մարդ, ով կարողանում էր երաժշտությունը վերածել կենդանի արվեստի՝ թատրոնի և կինոյի համար։ Նրա անունը հավերժ կմնա խորհրդային և հայկական երաժշտական մշակույթի պատմության մեջ։