Կերպարանափոխությունների վարպետը և սերունդների ուսուցիչը․ Յուրի Սաղյանց

Յուրի Սաղյանցը ծնվել է 1927 թվականի մայիսի 3-ին Սարատովի մարզի փոքրիկ գյուղերից մեկում՝ հայկական ընտանիքում։ Նրա ծնողները աշխատում էին սովխոզում՝ փորձելով երեխաներին ապահովել անհրաժեշտ ամեն ինչով։ Դպրոցն ավարտելուց հետո նա պատրաստվում էր դառնալ ավտոմեխանիկ, սակայն ճակատագիրը փոխեց նրա ծրագրերը․ Յուրին ընդունվեց Սարատովի Կառլ Մարքսի անվան դրամատիկական թատրոնին կից թատերական ստուդիա։ Դեռ ուսանողական տարիներին նա սկսեց խաղալ Սարատովի պատանի հանդիսատեսի թատրոնում, որտեղ շուտով դարձավ առաջատար դերասաններից մեկը։

1948-ից 1955 թվականներին Սաղյանցը մարմնավորել է տասնյակ դերեր, որոնց թվում էին Բոբչինսկին՝ «Ռևիզոր»-ում, Ռոմեոն՝ «Ռոմեո և Ջուլիետ»-ում, Գրիշկա Ֆաբերը՝ «Երկու կապիտան»-ում, Շվանդան՝ «Պարկապզուկ նվագողը Ստրակոնիցայից» ստեղծագործությունում, Լինիերը՝ «Սիրանո դը Բերժըրակ»-ում։ Նրա վառ խաղն ու արտահայտիչ ձայնը ներկայացումները վերածում էին իսկական իրադարձության Սարատովի հանդիսատեսի համար։

1955 թվականին նա տեղափոխվեց Սարատովի դրամատիկական թատրոն, որտեղ շարունակեց փայլել դասական և ժամանակակից խաղացանկում։ Ավելի ուշ Յուրի Միխայլովիչը տեղափոխվեց Մոսկվա և միացավ Երմոլովայի անվան թատրոնի խմբին, որտեղ աշխատեց մինչև 1990-ականների սկիզբը։ Նրա բեմական կարիերան տևել է ավելի քան քառասուն տարի, իսկ մարմնավորած դերերի թիվը գերազանցել է երկու հարյուրը։

Թատրոնից բացի, Սաղյանցը նկարահանվել է ֆիլմերում և հեռուստանախագծերում։ Հանդիսատեսը հիշում է նրան հանրահայտ ««13 աթոռ» գինետուն» հաղորդումից, որտեղ նա մարմնավորում էր Պան Կազիմերժ Տրեպիխալսկու դերը։ Նա նաև հնչյունավորել է մուլտֆիլմեր, այդ թվում՝ «Ութոտնուկները» և «Բադային պատմություններ»-ը՝ իր հարուստ տեմբրի և արտիստիզմի շնորհիվ։

Նրա կյանքի ոչ պակաս կարևոր հատվածը մանկավարժական գործունեությունն էր։ Սաղյանցը դասավանդել է Սարատովի թատերական ուսումնարանում՝ կրթելով դերասանների նոր սերունդ։ Նրա աշակերտների թվում են Լ. Ուվարովան, Պ. Զայչենկոն, Ե. Տորգաշովան, Ա. Սկորյակինը։

Յուրի Սաղյանցը դերասան էր, մանկավարժ, մարդ, ով իր կյանքը նվիրեց թատրոնին։ Նրա ստեղծագործությունը դարձավ խորհրդային բեմարվեստի ոսկե ֆոնդի մաս, իսկ հիշատակը շարունակում է ապրել ներկայացումներում, կինոաշխատանքներում և նրա աշակերտների ու հանդիսատեսի սրտերում։