2025թ. նոյեմբեր ամսվա տվյալներով՝ անշարժ գույքի շուկայում գործարքների ընդհանուր թիվը կազմել է 21 144՝ 2024թ-ի նոյեմբերի 210 30-ի դիմաց: Փաստացի, 2024թ-ի նոյեմբերի համեմատ գործարքների ընդանուր թիվն ավելացել է 114-ով: Բայց արդյոք կարելի՞ է այս պահին շտապել գնահատական տալ, թե անշարժ գույքի շուկան շարունակում է մնալ ակտիվ փուլում, փոքր-ինչ դժվար է:
Օրինակ, թեև 2024-ի նոյեմբերի համեմատ ունենք աճ, բայց 2025թ. հոկտեմբերի համեմատ՝ կա անկում: Բայց այս հանգամանքից զատ, շուկայի վերաբերյալ մեկ ամսվա կտրվածքով տրված գնահատականը լիարժեք օբյեկտիվ պատկեր չի հաղորդում, ինչը պայմանավորված է նաև անշարժ գույքի շուկայի առանձնահատկություններով։ Օրինակ՝ անշարժ գույքի հետ կապված գործարքների գրանցումը կարող է տեղի ունենալ ավելի ուշ: Ուստի շատ ավելի ամբողջական պատկեր կունենանք տարվա ամփոփ տվյալներն ունենալուն պես:
Ինչ վերաբերում է նոյեմբերի տվյալներին, ապա, ընդհանուր գործարքների մեծ մասը՝ շուրջ 33 տոկոսը, բաժին է ընկնում Երևանին: Գործարքների կառուցվածքում հիմնական գերակշռում են օտարման, հատկապես՝ առքուվաճառքի հետ կապված գործարքները: Այսպես, 2025թ-ի նոյեմբերին նախորդ տարվա նոյեմբերի համեմատ առքուվաճառքի գործարքներն աճել են 185-ով, սակայն նախորդ ամսվա համեմատ նվազել են 836-ով:
Թե ինչպիսի՞ գնային փոփոխությունների են հանգեցրել քանակական այս փոփոխությունները, դիտակենք նոյեմբերի օպերատիվ տվյալներով:
Երևան քաղաքում 1 քմ մակերեսի միջին շուկայական արժեքի փոփոխությունն ըստ գոտիների, փաստացի, ևս լիարժեք պատկեր չի հաղորդվում: Թեև առանձին գոտիների միջինացված ցուցանիշը կարող է աճ կամ նվազում արձանագրել, բայց վարչական շրջանների առանձին գոտիների ուսումնասիրությունն այլ պատկեր է ցույց տալիս: Սա է պատճառը, որ շատ հաճախ անշարժ գույքի գների միջինացված նվազման կամ բարձրացման մասին գնահատականները հանրության առանձին հատվածների մոտ թերահավատություն են առաջացնում:
Այս իմաստով, իհարկե, ավելի հստակ պատկեր կունենանք տարեկան ամփոփ տվյալներն ունենալուց հետո, սակայն մի հանգամանք գների հետ կապված կարևոր է: Օրերս Կադաստրի կոմիտեի նախագահը հայտարարել է նախնական տվյալներ, որոնց համաձայն՝ անշարժ գույքի գործարքների թիվը 2024թ-ի համեմատ նվազել են․ նվազել են, կարծես, առավելապես անշարժ գույքի առաջնային շուկայում գործարքների թվի կրճատման հաշվին: Սա առավել քան սպասելի էր՝ պայմանավորված հիփոթեքային վարկավորման շրջանակներում Երևանում եկամտահարկի վերադարձի հետզհետե սահմանափակմամբ: Տրամաբանորեն, սա պետք է առաջացնի որոշակի պահանջարկի նվազում, հետևապես նաև՝ գնանկում:
Միևնույն ժամանակ, կարծում ենք, որ կտրուկ գնանկում առաջիկայում չի լինի: Նախ, պահանջարկի կտրուկ նվազման գնահատական տալն է դժվար: Բանն այն է, որ մի կողմից Երևանի բնակֆոնդն է հնացել, և կա պահանջարկ նոր բնակֆոնդի նկատմամբ, մյուս կողմից՝ կառուցապատողները ճկուն գրաֆիկներ են առաջարկում, որը կպահպանի որոշակի պահանջարկ:
Իսկ գների առավել շոշափելի անկում կարելի է սպասել: