ԵԱՏՄ-ից դուրս գալը Հայաստանի համար լուրջ տնտեսական հետևանքներ կունենա․ Մալեկ Դուդակով

Ամերիկագետ, քաղաքագետ Մալեկ Դուդակովը Alpha News-ին մեկնաբանել է ԵԱՏՄ-ին Հայաստանի անդամակցության շուրջ ծավալվող քննարկումները, Թուրքիայի և Ադրբեջանի հարաբերությունների սրումը, ինչպես նաև ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև նոր ռազմական առճակատման հեռանկարները։

Քաղաքագետի կարծիքով՝ Հայաստանի ներկայիս իշխանությունները փորձում են միաժամանակ զարգացնել հարաբերությունները Եվրամիության հետ և պահպանել անդամակցությունը ԵԱՏՄ-ին։ Սակայն վաղ թե ուշ Երևանը ստիպված կլինի հստակեցնել իր արտաքին քաղաքական հետագա ուղեգիծը։

«Հայաստանի ներկայիս իշխանությունները փորձում են միաժամանակ երկու աթոռի վրա նստել։ Մի կողմից՝ տեսնում ենք շարժ դեպի Եվրամիություն, դեպի եվրոպական ինտեգրում, մյուս կողմից՝ Հայաստանը դեռ դուրս չի գալիս նույն այդ ԵԱՏՄ-ից և փորձում է թե՛ այստեղից, թե՛ այնտեղից որոշակի օգուտներ քաղել իր և իր երկրի համար։

Սակայն ակնհայտ է, որ վաղ թե ուշ ստիպված են լինելու կողմնորոշվել՝ ում հետ լինել՝ կա՛մ եվրասիական տնտեսական տարածքի, կա՛մ Եվրամիության։ Եվ պետք է հասկանալ, որ Ռուսաստանի և ԵԱՏՄ մյուս երկրների հետ հարաբերությունների խզումը, բնականաբար, հսկայական հարված կլինի Հայաստանի տնտեսությանը»,- հայտարարել է Դուդակովը։

Անդրադառնալով Թուրքիայի և Ադրբեջանի հարաբերություններին՝ Դուդակովը նշել է, որ երկու երկրների միջև տարաձայնությունները կուտակվել են արդեն որոշ ժամանակ, իսկ այժմ ի հայտ են գալիս միանգամից մի քանի ուղղություններով։

«Տեսնում ենք, որ Թուրքիայի և Ադրբեջանի հարաբերությունները բավականին բարդ են արդեն որոշ ժամանակ։ Այժմ ճգնաժամն ավելի է սրվում, ընդ որում՝ ամենատարբեր ուղղություններով։

Կարծում եմ՝ ինչպես հայտնի է, պաշտոնական առիթը դարձել է Ադրբեջանի դպրոցներում հիջաբների հետ կապված հարցը․ դրանք արգելվել են, ինչը դժգոհություն է առաջացրել Թուրքիայի բազմաթիվ քաղաքական գործիչների և իսլամիստների շրջանում։

Սակայն դրանից բացի, մենք հասկանում ենք, որ նույն Ադրբեջանը շատ ակտիվ համագործակցում է Իսրայելի հետ, ինչը նույնպես դուր չի գալիս Թուրքիայում շատերին, ինչպես նաև այն մյուս երկրներում, որտեղ բնակվում են թյուրքական ժողովուրդներ։

Կարծում եմ՝ հարաբերություններում այս ճգնաժամն իսկապես կարող է երկարաժամկետ բացասական հետևանքներ ունենալ Ադրբեջանի համար»,- ասել է Դուդակովը։

Մեկնաբանելով Իրանի նկատմամբ Վաշինգտոնի հակասական ազդակները՝ Դուդակովը նշել է, որ ԱՄՆ վարչակազմում Իրանի հարցում տարաձայնություններ կան․ մի մասը կոչ է անում վերսկսել բանակցությունները, մյուսները փորձում են համոզել Դոնալդ Թրամփին դիմել ռազմական էսկալացիայի։

«Մենք տեսնում ենք բավականին բնորոշ պառակտում թե՛ Թրամփի վարչակազմի ներսում, թե՛ ընդհանրապես Վաշինգտոնում՝ Իրանի հարցում։ Կան իրատեսներ, որոնք կարծում են, որ արդեն ժամանակն է համաձայնության գալու։ Բայց կան նաև բազեներ, որոնք Թրամփին համոզում են նոյեմբերի 3-ին կայանալիք Կոնգրեսի ընտրություններից անմիջապես հետո Իրանի դեմ վերջնական էսկալացիայի դիմել։

Ընտրությունները կանցնեն, և դրանից հետո արդեն հնարավոր կլինի ավելի քիչ հաշվի նստել հանրային կարծիքի հետ, որը, ինչպես հայտնի է, կտրականապես դեմ է Իրանի հետ պատերազմին և Իրանի վրա նոր հարձակումներ գործելու փորձերին։

ԱՄՆ-ում նոյեմբերի 3-ի ընտրություններից հետո էսկալացիան միանգամայն հնարավոր է։ Արդյոք դա կհանգեցնի՞ ռազմական բնույթի լուրջ հետևանքների։ Կարծում եմ՝ արդեն հասկացանք, որ, ամենայն հավանականությամբ, ոչ, քան՝ այո։

Իրանին հաջողվել է իր ռազմական օբյեկտները խորապես թաքցնել գետնի տակ, և նույնիսկ խոշոր տրամաչափի ավիառումբերով դրանց հասնելը դժվար է։ Իրանը պատասխան հարված կհասցնի, և կրկին կհրդեհվեն թե՛ ամերիկյան նավթավերամշակման գործարանները, թե՛ տարածաշրջանում տեղակայված ամերիկյան ռազմակայանները։

Հետևանքները բացասական կլինեն նաև ԱՄՆ-ի համար»,- եզրափակել է Դուդակովը։