Պրոֆեսորը խաղադաշտում, լեգենդը՝ սրտերում․ Արկադի Անդրեասյանի ֆենոմենը

Արկադի Անդրեասյանը ծնվել է 1947 թվականի օգոստոսի 11-ին Բաքվում՝ հայ ընտանիքում։ Նրա կյանքը վաղ տարիքից կապված է եղել ֆուտբոլի հետ․ խաղի հանդեպ սերն ու նվիրումը նա ժառանգել է հորից ու հորեղբորից, ովքեր նույնպես ֆուտբոլիստներ էին։

Առաջին քայլերն անելով Բաքվի «Նեֆթչի»-ի մանկապատանեկան դպրոցում՝ նա շուտով տեղափոխվել է Հայաստան և իր մեծ ֆուտբոլային ուղին սկսել Լենինականի «Շիրակ»-ում։
1969 թվականին Անդրեասյանը համալրել է Երևանի «Արարատ»-ի կազմը, որին նվիրել է իր կարիերայի գրեթե մեկ տասնամյակը։ ԽՍՀՄ բարձրագույն խմբում նրա նորամուտը կայացել է 1969 թվականի ապրիլի 4-ին՝ Կիևի «Դինամո»-ի դեմ հանդիպման ժամանակ։ Այդ օրվանից նա դարձել է թիմի առանցքային կիսապաշտպաններից մեկը։

Նրա կարիերայի ամենափառավոր շրջանը 1973 թվականն էր, երբ «Արարատն» առաջին անգամ պատմության մեջ նվաճեց ԽՍՀՄ առաջնության չեմպիոնի և ԽՍՀՄ գավաթակրի տիտղոսները։ Այս հաջողությունները մինչ օրս համարվում են հայկական ֆուտբոլի ամենաբարձր ձեռքբերումները։ Անդրեասյանն առանձնանում էր իր բացառիկ դրիբլինգով․ նա կարողանում էր վարել գնդակը՝ անգամ առանց դրան նայելու, ինչն անզորության էր մատնում մրցակիցներին։

«Արարատ»-ի կազմում նա անցկացրել է 242 հանդիպում և դարձել 62 գոլի հեղինակ։ Նրա անունը ոսկե տառերով է գրվել նաև եվրոպական ակումբային մրցաշարերի պատմության մեջ։ 1975 թվականին Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթի քառորդ եզրափակչում հենց Անդրեասյանի խփած գոլն է ապահովել «Արարատի» հաղթանակը Մյունխենի «Բավարիայի» նկատմամբ։ Թեև երկու հանդիպումների ընդհանուր արդյունքով հայկական ակումբը զիջել է մրցաշարի ապագա հաղթողին, այդ հաղթանակը դարձել է հայկական ֆուտբոլի պատմության ամենահիշարժան էջերից մեկը։

Միջազգային ասպարեզում Անդրեասյանը պաշտպանել է ԽՍՀՄ հավաքականի գույները։ 1972 թվականին Մյունխենի Օլիմպիական խաղերում նա դարձել է բրոնզե մեդալակիր՝ կարևոր ներդրում ունենալով հավաքականի հաջողության մեջ։ ԽՍՀՄ ազգային հավաքականի կազմում անցկացրել է 12 հանդիպում և խփել մեկ գոլ։

Խաղացողի կարիերան ավարտելուց հետո Անդրեասյանը շարունակել է ծառայել ֆուտբոլին՝ արդեն որպես մարզիչ։ Նա գլխավորել է «Կոտայք», Հոկտեմբերյանի «Սպարտակ», «Զվարթնոց» և «Միկա» ակումբները, ինչպես նաև բազմիցս վերադարձել է «Արարատ», որտեղ աշխատել է գլխավոր մարզչի և փոխնախագահի պաշտոններում։
Հայկական ֆուտբոլի զարգացման գործում ունեցած բացառիկ ավանդի համար 1982 թվականին նրան շնորհվել է Հայկական ԽՍՀ վաստակավոր մարզչի կոչումը, իսկ անկախ Հայաստանի տարիներին՝ 2011 թվականին, պարգևատրվել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանով։

Արկադի Անդրեասյանը կյանքից հեռացել է 2020 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևանում։ Ֆուտբոլասերների հիշողության մեջ նա հավերժ կմնա որպես հայկական ֆուտբոլի խորհրդանիշ, մարդ, որը հայրենիքին պարգևել է նրա ամենափառավոր հաղթանակները և դարձել խաղին անմնացորդ նվիրվածության օրինակ։ Նրա թողած ժառանգությունը շարունակում է ապրել սերունդների հիշողության մեջ և Երևանի «Արարատ»-ի փառավոր պատմության էջերում։