Հիքմեթ Հաջիևը հավակնո՞ւմ է «Արևմտյան Ադրբեջանի» վարչապետի պաշտոնին
15 Սեպտեմբերի 2026, 19:00
(Վերջապես հետևություններ անելու ժամանակն է)
«Ադրբեջանի նախագահի օգնական Հիքմեթ Հաջիևի գլխավորությամբ դիվանագետների այցը օկուպացված Արցախ, մասնավորապես՝ Գանձասարի և Դադիվանքի հնագույն վանական համալիրներ, և հայկական մշակութային ժառանգության ներկայացումը որպես «Կովկասյան Աղվանքի մշակութային ժառանգություն», հերթական ահազանգն էր Հայաստանի համար։ Սա ոչ միայն ի ցույց դրեց Նիկոլ Փաշինյանի արտաքին քաղաքական կուրսի աշխարհաքաղաքական տապալման խորությունը, այլև ընդգծեց պատմությունը վերագրելու և նոր արյունալի ագրեսիայի համար իրավական հիմքեր ստեղծելու Բաքվի համակարգային աշխատանքը։
Ադրբեջանական կողմի այս ցուցադրական գործողության նկատմամբ բուն Հայաստանում արձագանքը խիստ տարբեր էր։ Հասարակության շրջանում նկատվում էին դժգոհություն, դառնություն և զայրույթ, մինչդեռ պաշտոնական իշխանությունները նախընտրեցին փաստացի անտեսել տեղի ունեցածն՝ ուշադրությունը շեղելով ժամանցի միջոցառումների, հեծանվավազքի և տոնական ակտիվության վրա։
Աշխարհաքաղաքական տեսանկյունից տեղի ունեցածը հայկական դիվանագիտության աղետալի փլուզում է։ Եթե տասնամյակներ շարունակ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրները (ինչը բազմիցս խոստովանել է հենց Իլհամ Ալիևը), ձգտելով պահպանել ստատուս-քվոն, փաստացի նպաստում էին Արցախը հայկական պահելուն, ապա այսօր օտարերկրյա դիվանագետները բացահայտորեն մասնակցում են օկուպացված տարածքներում Բաքվի կազմակերպած միջոցառումներին։ Նրանց ներկայությունը հայկական ճարտարապետության սրբությունները ցուցադրաբար «կովկասյան-աղվանական» հայտարարելիս միջազգային ասպարեզում լեգիտիմացնում է ադրբեջանական նարատիվը։
Միևնույն ժամանակ, հայ հասարակության մի հատվածն ընկնում է վտանգավոր ինքնախաբեության մեջ՝ ոգևորությամբ ընդունելով Հարավային Կովկասում Եվրոպական միության հատուկ ներկայացուցիչ Մագդալենա Գրոնոյի այցը Մատենադարան։ Էյֆորիան առ այն, որ եվրոպացի պաշտոնյան բացահայտորեն չվիճարկեց տարածաշրջանում «հարուստ հայկական հետքը», բոլորովին անհիմն է։ Եվրոպացի դիվանագետների խոսքերը «հուշարձանների ծագման վերաբերյալ տարբերվող տեսակետների» մասին հակամարտությունը լոկ տանում են դեպի վերացական ակադեմիական քննարկումների տիրույթ, մինչդեռ տեղում ընթանում է հայկական ներկայության ծրագրված ոչնչացումն ու կեղծումը։
Հիքմեթ Հաջիևը և Ադրբեջանի բարձրագույն ղեկավարությունը հրաշալի հասկանում են պատմական իրականությունը, բայց գիտակցաբար կերտում են կեղծ նարատիվ։ Անվանելով Գանձասարն ու Դադիվանքը Կովկասյան Աղվանքի հուշարձաններ և հայտարարելով «օկուպացիայի» տարիներին իբր դրանց ճարտարապետության աղավաղման մասին՝ Բաքուն լուծում է հիմնարար խնդիր․ հայերին փակցնել «եկվոր ժողովրդի» պիտակ, որը զրկված է այս հողի նկատմամբ պատմական իրավունքներից՝ ինչպես Արցախի, այնպես էլ Հայաստանի պարագայում։ Ինքը՝ Հաջիևը, իր գերակտիվությամբ և լկտի, քարոզչական-հարձակողական ոճով փաստացի ցույց է տալիս իր պատրաստակամությունը՝ հավակնելու բուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքների նկատմամբ նախագծերի առաջատար գաղափարախոսի կամ «Արևմտյան Ադրբեջանի վարչապետի» դերին։
Պատմական կեղծարարությանը զուգահեռ՝ Ադրբեջանը վարում է ոչ պակաս վտանգավոր քաղաքական-իրավական հարձակում։ Բաքվում անցկացվող դատական ֆարսը՝ Արցախի գերեվարված ղեկավարների նկատմամբ, ուղղված է ոչ այնքան կոնկրետ անձանց, որքան հայկական պետականության դեմ։ Ադրբեջանական բանտից ԼՂՀ Ազգային ժողովի նախկին նախագահ Դավիթ Իշխանյանի ուղերձը բացահայտում է այս համակարգի ցինիզմը։ Գերիներին չեն տրամադրում մեղադրական ակտերն ու վճիռները՝ դրանք թաքցնելով նույնիսկ պաշտպաններից, խոչընդոտում են լիազորագրերի ձևակերպմանը և չեն հրապարակում դատական որոշումները։
Դավիթ Իշխանյանն ուղղակիորեն նշում է, որ Բաքուն դատում է ոչ թե պարզապես Արցախի առանձին ղեկավարների, այլ ձևավորում է «դոսյե», որը մեղադրում է Հայաստանի Հանրապետությանը «2020 թվականի ագրեսիայի» մեջ։ Ստեղծվում է կեղծված իրավական բազա, որի շրջանակներում հայկական կողմը հայտարարվում է պատերազմի մեղավոր։
Բաքուն մեթոդաբար ստեղծում է տեղեկատվական և իրավական առիթ հերթական էսկալացիայի համար։ Արցախում մշակութային կոդը ջնջելու փորձերը և Հայաստանին ռազմական հանցագործությունների մեջ մեղադրելը վկայում են այն մասին, որ Ադրբեջանը համակարգված պատրաստվում է նոր պատերազմի։ Այս էքզիստենցիալ սպառնալիքի պատասխանը պետք է ձևավորվի ոչ թե մշակույթի ինստիտուտների կամ եկեղեցու մակարդակով, այլ Անվտանգության խորհրդում, Պաշտպանության նախարարությունում և երկրի կառավարությունում, որոնք դեռևս մնում են կաթվածահար վիճակում։
Մտածե՛ք այդ մասին…»։
Հիմա եթերում
