Սխալ ուղու ընտրությունը կարող է հանգեցնել Հայաստանի պատմական կործանմանը․ Ալեքսեյ Անպիլոգով
14 Սեպտեմբերի 2026, 21:30
Քաղաքագետ Ալեքսեյ Անպիլոգովը Alpha News-ի հետ զրույցում մեկնաբանել է ռուս-հայկական հարաբերությունների ներկա մակարդակը՝ երկու երկրների առաջնորդների հանդիպման նախօրեին։
«ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հանդիպումը գործնականում պայմանավորված է այն բազմակետով, որը դրվեց նրանց նախորդ հանդիպման ժամանակ՝ Բիշքեկում կայացած ՇՀԿ գագաթնաժողովի շրջանակում։ Այդ ժամանակ Ռուսաստանի նախագահը պարզ և բավականին առօրեական հարց բարձրացրեց՝ կառուցելով «կամ-կամ» տրամաբանությամբ պարզ հակադրություն՝ կա՛մ Եվրամիություն, կա՛մ ԵԱՏՄ։
Փաստաթղթերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Վլադիմիր Պուտինն այս հարցը պատահական չի բարձրացրել․ այդ կառույցները մի շարք չափորոշիչներով անհամատեղելի են։ Հայաստանի առաջ քաղաքակրթական ընտրության հարց է դրված, այլ ոչ թե պարզապես տնտեսական գործընկերոջ ընտրության, ինչպես փորձում է ներկայացնել Հայաստանի ղեկավարությունը։
Փաշինյանը փաստացի հերքեց Պուտինի հայտարարությունների տրամաբանությունը՝ հայտարարելով, որ գոյություն ունի այլ մեկնաբանություն, որի համաձայն՝ Հայաստանը կարող է միաժամանակ մասնակցել և՛ ԵԱՏՄ-ին, և՛ ԵՄ-ին։ Սակայն, հաշվի առնելով այդ հանդիպման ձևաչափը, քննարկում ծավալելն անտեղի էր, և հարցը մնաց օդում կախված։
Հետագայում այն այդպես էլ չստացավ հստակ շարունակություն կամ հիմնավորում։ Ռուսաստանը մնաց իր դիրքորոշմանը՝ այն է, որ Հայաստանը պետք է կատարի պատմական, քաղաքակրթական ընտրություն և հստակեցնի, թե ում հետ է կառուցելու իր հետագա հարաբերությունները՝ տնտեսականից մինչև քաղաքական և ռազմատեխնիկական ոլորտներ։
Հենց այս հարցերի ամբողջությունն էլ կդառնա երկու երկրների առաջնորդների առաջիկա հանդիպման առանցքային թեման։ Սա այն հիմքն է, որի ամրությունից կախված են մնացած բոլոր կառուցվածքները»,- նշել է քաղաքագետը։
Անպիլոգովի խոսքով՝ Երևանը պետք է հստակեցնի իր մոտեցումը ԵԱՏՄ ինտեգրացիոն ձևաչափին, քանի որ Հայաստանի դիրքորոշման անորոշությունն արդեն չափազանց երկար է ձգվում։
«Նման անորոշությունը չի կարող անվերջ շարունակվել։ Ինչպես ասում են՝ որքան էլ թելը ոլորվի, միևնույն է՝ վերջը գալիս է։ Երբ Հայաստանը սկսի իրական քայլեր ձեռնարկել և չսահմանափակվի Հայաստանի ու Ռուսաստանի միջև առկա փաստաթղթերին հակասող հայտարարություններով, և այդ քայլերն իսկապես լինեն գործողություններ, այլ ոչ թե պարզապես քաղաքական հայտարարություններ, այդ ժամանակ Ռուսաստանը միանգամից և կտրուկ կանցնի բոլորովին այլ վիճակի։ Այդ ժամանակ կլինեն կոնկրետ գործողություններ փափուկ հարցերի փոխարեն, որոնց Փաշինյանը դեռևս խուսափողական պատասխաններ է տալիս։
Եվ այն պահին, երբ Ռուսաստանը կանցնի իրական գործողությունների, Հայաստանի համար դա կարող է արդեն չափազանց ուշ լինել։ Ընտրության կետը հենց այստեղ է և հիմա։ Եթե Երևանը շարունակի խուսափել դրանից, Հայաստանի համար իրավիճակն ավելի վատ կլինի, քանի որ Ռուսաստանի համար հնարավոր կորուստները ցավալի կլինեն, բայց ոչ մահացու, մինչդեռ Հայաստանի համար սխալ ճանապարհի ընտրությունն իսկապես կարող է հանգեցնել պատմական կործանման, ինչը բացարձակապես ցանկալի չէ»,- հավելել է բանախոսը։