ԱՄՆ-ի կողմից Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցների մեղմացումը հնարավոր է միայն նոր մեծ համաձայնությունից հետո․ Անաստասիա Լիխաչովա

Ռուսաստանի՝ Տնտեսագիտության բարձրագույն դպրոցի Համաշխարհային տնտեսության և միջազգային քաղաքականության ֆակուլտետի դեկան Անաստասիա Լիխաչովան Alpha News-ին մեկնաբանել է բազմաբևեռ աշխարհի հեռանկարները, ռուս-ամերիկյան հարաբերությունները և Ռուսաստանի ու Արևմուտքի միջև ուղիղ ռազմական բախման հնարավորությունը։ Նա խոսել է միջազգային գիտագործնական համաժողովի շրջանակում, որը նվիրված էր Համապարփակ եվրոպական և միջազգային հետազոտությունների կենտրոնի (ՑԿԵՄԻ) հիմնադրման 20-ամյակին և կրում էր «Ռուսաստանը և նոր բազմաբևեռությունը․ գաղափարից դեպի իրականություն» խորագիրը։

«ՑԿԵՄԻ-ի 20-ամյակին նվիրված միջազգային գիտագործնական համաժողովի մասնակիցները կարողացան շոշափել բազմաբևեռության երևույթի շատ կարևոր կողմերից մեկը։ Երբեք չի եղել այնպես, որ պարզապես բոլորի մոտ իշխանությունն ավելանա։ Խոսքը միջազգային համակարգի բարդացման մասին է։

Եվ այդ բարդացող համակարգում շատ կարևոր է ճիշտ խաղադրույքներ կատարել։ Այլևս հնարավոր չէ ամեն ինչ դնել մեկ գործընկերոջ, մեկ տեխնոլոգիայի կամ մեկ լուծման վրա։ Իհարկե, դա հնարավոր է, բայց նման մոտեցումն անխուսափելիորեն կհանգեցնի վատ հետևանքների։

Իսկ թե ինչպես բաշխել այդ խաղադրույքները, ինչպես հավասարակշռել ինքնիշխանությունն ու զարգացումը՝ այս նոր բազմաբևեռության պայմաններում ամենակարևոր երկընտրանքը, հենց սա է ամենասուր հարցերից մեկը։ Յուրաքանչյուր երկիր իր լուծումն է գտնելու։ ԱՄՆ-ն ունի իր պատասխանը, Չինաստանը՝ իր, Ռուսաստանը՝ երրորդը, բայց մենք բոլորս ապրում ենք նույն մոլորակի վրա», — ընդգծել է Լիխաչովան։

Անդրադառնալով ռուս-ամերիկյան հարաբերություններին՝ փորձագետը նշել է, որ պատժամիջոցների հնարավոր մեղմացման վերաբերյալ քննարկումները դեռևս չեն նշանակում, որ Վաշինգտոնը պատրաստ է սկզբունքորեն վերանայել պատժամիջոցային քաղաքականությունը։

«Այս պահին հատկապես ամերիկյան լրատվամիջոցներում Ռուսաստանի նկատմամբ որևէ պատժամիջոցների հնարավոր մեղմացման մասին քննարկումները, ըստ էության, այն հարցի շուրջ են, թե որքան ուժեղ պետք է ձգել օղակը։ Ռուսաստանը դա չի կարող չզգալ որպես օղակ, սակայն երկխոսությունն առայժմ ոչ թե այն հանելու, այլ ձեռքսեղմման անցնելու մասին է։

Տեխնիկապես, ամերիկյան պատժամիջոցային օրենսդրության տեսանկյունից, այսօր կան որոշակի հնարավորություններ, երբ նախագահ Թրամփը կարող է ընդամենը մեկ հեռախոսազանգով իր ֆինանսների նախարարությանը որոշ չափով թեթևացնել ռուսական մի շարք ընկերությունների և ֆիզիկական անձանց վիճակը, անգամ թույլատրել որոշ ամերիկյան ընկերությունների գործունեությունը Ռուսաստանում։

Սակայն նույնպիսի մեկ հեռախոսազանգով այդ ամենը կարող է կրկին չեղարկվել։ Կառուցվածքային առումով ցանկացած փոփոխություն հնարավոր է միայն ռուս-ամերիկյան երկկողմ հարաբերությունների նոր հիմքի և նոր մեծ համաձայնության ձեռքբերումից հետո։ Առանց դրա ամերիկյան պատժամիջոցները ոչ մի տեղ չեն անհետանալու։Դրա օրինակներն են ինչպես Չինաստանը՝ Սառը պատերազմի տարիներին, այնպես էլ Սիրիան՝ վերջին երկու տարիներին», — նշել է Լիխաչովան։

Խոսելով Ռուսաստանի և Արևմուտքի առճակատման մասին՝ Լիխաչովան մտահոգություն է հայտնել լարվածության աճի կապակցությամբ և նախազգուշացրել հետագա էսկալացիայի ռիսկերի մասին։

«Իրավիճակը սրվում է, և այն շատ ակտիվորեն են սրում։ Ցավոք, ռազմական ոլորտն ունի իր սեփական օրենքները։ Եվ նույնիսկ եթե քաղաքական գործիչները ինչ-որ պահի կարող են ասել՝ «Մենք դա նկատի չունեինք», թոթափել տեղի ունեցածը և շարունակել առաջ շարժվել, ռազմական ոլորտում այդպես չի աշխատում։

Զինվորականները գնահատում են ոչ թե մտադրություններն ու խոսքերը, այլ կողմերի ներուժը։ Եվ, համապատասխանաբար, որքան ավելի մեծանան Ռուսաստանի զսպմանն ուղղված ներուժները, այնքան ավելի անխուսափելիորեն Ռուսաստանը կարձագանքի դրան։

Ուստի սա ծայրահեղ վտանգավոր գործընթաց է։ Առանց այն բանի, որ եվրոպական երկրներն սկզբունքորեն փոխեն Ռուսաստանի հետ հարևանության և համակեցության իրենց մոտեցումները, ես լավատեսության հիմքեր չեմ տեսնում», — հավելել է Լիխաչովան։