ՌԴ-ի դեմ ԱՄՆ պատժամիջոցների մեղմացումը հնարավոր է միայն նոր մեծ պայմանավորվածությունից հետո․ Անաստասիա Լիխաչովա
07 Հոկտեմբերի 2026, 18:40
Ռուսաստանի Տնտեսագիտության բարձրագույն դպրոցի Համաշխարհային տնտեսության և միջազգային քաղաքականության ֆակուլտետի դեկան Անաստասիա Լիխաչովան Alpha News-ին մեկնաբանել է բազմաբևեռ աշխարհի հեռանկարները, ռուս-ամերիկյան հարաբերությունները և Ռուսաստանի ու Արևմուտքի միջև ուղիղ ռազմական բախման հնարավորությունը։ Նա խոսել է միջազգային գիտագործնական համաժողովի շրջանակում, որը նվիրված էր Համապարփակ եվրոպական և միջազգային հետազոտությունների կենտրոնի հիմնադրման 20-ամյակին և կրում էր «Ռուսաստանը և նոր բազմաբևեռությունը․ գաղափարից դեպի իրականություն» խորագիրը։
«Կենտրոնի 20-ամյակին նվիրված միջազգային գիտագործնական համաժողովի մասնակիցները կարողացան շոշափել բազմաբևեռության երևույթի շատ կարևոր կողմերից մեկը։ Երբեք չի եղել այնպիսի բան, որ պարզապես բոլորն ավելի շատ իշխանություն ունենան։ Խոսքը միջազգային համակարգի բարդացման մասին է։
Եվ այդ բարդացող համակարգում շատ կարևոր է ճիշտ խաղադրույքներ կատարել։ Այլևս հնարավոր չէ ամեն ինչ դնել մեկ գործընկերոջ, մեկ տեխնոլոգիայի կամ մեկ լուծման վրա։ Իհարկե, դա հնարավոր է, բայց նման մոտեցումն անխուսափելիորեն կհանգեցնի վատ հետևանքների։
Յուրաքանչյուր երկիր իր լուծումն է գտնելու։ ԱՄՆ-ն ունի իր պատասխանը, Չինաստանն՝ իր, Ռուսաստանը՝ երրորդ, բայց մենք բոլորս ապրում ենք նույն երկրագնդի վրա», — ընդգծել է Լիխաչովան։
Անդրադառնալով ռուս-ամերիկյան հարաբերություններին՝ փորձագետը նշել է, որ պատժամիջոցների հնարավոր մեղմացման վերաբերյալ քննարկումները դեռևս չեն նշանակում, որ Վաշինգտոնը պատրաստ է սկզբունքորեն վերանայել պատժամիջոցային քաղաքականությունը։
«Այսօր, հատկապես ամերիկյան լրատվամիջոցներում, Ռուսաստանի նկատմամբ պատժամիջոցների հնարավոր մեղմացման վերաբերյալ քննարկումներն, ըստ էության, հանգում են նրան, թե որքան ուժգին պետք է ձգել օղակը։ Ռուսաստանը դա չի կարող չընկալել որպես օղակ, սակայն երկխոսությունն ընթանում է ոչ թե այն հանելու, այլ «ձեռքսեղմման» անցնելու շուրջ։
Տեխնիկապես, ամերիկյան պատժամիջոցների օրենսդրության տեսանկյունից, այսօր կան որոշակի հնարավորություններ․ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը մեկ հեռախոսազանգով կարող է որոշ չափով թեթևացնել մի շարք ռուսական ընկերությունների և ֆիզիկական անձանց նկատմամբ սահմանափակումները կամ նույնիսկ թույլատրել որոշ ամերիկյան ընկերությունների գործունեությունը Ռուսաստանում։ Սակայն նույն կերպ այդ որոշումները կարող են նաև հետագայում չեղարկվել։
Կառուցվածքային առումով ցանկացած փոփոխություն հնարավոր է միայն ռուս-ամերիկյան երկկողմ հարաբերությունների նոր հիմքի և նոր մեծ համաձայնության ձեռքբերումից հետո։ Առանց դրա ամերիկյան պատժամիջոցները չեն վերանա։ Դրա օրինակներն են Չինաստանը՝ Սառը պատերազմի տարիներին, Սիրիան՝ վերջին երկու տարիներին», — նշել է Լիխաչովան։
Խոսելով Ռուսաստանի և Արևմուտքի առճակատման մասին՝ նա մտահոգություն է հայտնել լարվածության աճի կապակցությամբ և նախազգուշացրել հետագա էսկալացիայի ռիսկերի մասին։
«Իրավիճակը սրվում է, և այն շատ ակտիվորեն են սրում։ Ցավոք, ռազմական ոլորտն ունի իր սեփական օրենքները։ Եվ նույնիսկ եթե քաղաքական գործիչներն ինչ-որ պահի կարող են ասել՝ «Մենք դա նկատի չունեինք», թոթափել տեղի ունեցածը և շարունակել առաջ շարժվել, ռազմական ոլորտում այդպես չի աշխատում։
Զինվորականները գնահատում են ոչ թե մտադրություններն ու խոսքերը, այլ կողմերի ներուժը։ Եվ, համապատասխանաբար, որքան ավելի մեծանան Ռուսաստանի զսպմանն ուղղված ներուժները, այնքան ավելի անխուսափելիորեն Ռուսաստանը կարձագանքի դրան։
Ուստի սա չափազանց վտանգավոր գործընթաց է։ Քանի դեռ եվրոպական երկրները չեն վերանայել Ռուսաստանի հետ հարևանության և համակեցության վերաբերյալ իրենց մոտեցումները, լավատեսության հիմքեր չեմ տեսնում», — նշել է Լիխաչովան։