Համայակ Հախնազարյան․ ինչպես գեներալ-մայորը վերազինեց հրետանին պատերազմի տարիներին

Հմայակ Հախնազարյանը ծնվել է 1898 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Նախիջևանում՝ հայկական ընտանիքում։ Վաղ տարիքում հորը կորցնելուց հետո նա ուսումը շարունակել է Թիֆլիսի ռեալական ուսումնարանում։

Հախնազարյանի երիտասարդությունը նշանավորվել է ռազմական իրադարձություններով․ 1917 թվականին նա կամավորագրվել է Հայկական դրուժինային, մասնակցել անկախության և հայրենի հողի պաշտպանության համար մղված մարտերին, ինչի համար հետագայում արժանացել է Հայաստանի Կարմիր դրոշի շքանշանի։ 1920 թվականին նա իր ճակատագիրը կապել է Կարմիր բանակի հետ, իսկ 1930 թվականին հաջողությամբ ավարտել հրետանային ռազմատեխնիկական ակադեմիան։

Հմայակ Հախնազարյանի կարևորագույն ներդրումը երկրի պաշտպանունակության ամրապնդման գործում վերաբերում էր հրետանային գիտությանն ու զինատեսակների նախագծմանը։ 1930-1940-ական թվականներին նա ղեկավարել է սպառազինության նոր նմուշների փորձարկումները և զբաղեցրել առանցքային պաշտոններ Գլխավոր հրետանային վարչությունում։

Հայրենական մեծ պատերազմի ամենածանր տարիներին՝ 1944 թվականի փետրվարից, Հախնազարյանը զբաղեցրել է ԳՀԻ-24-ի գլխավոր կոնստրուկտորի պաշտոնը։ Այն հրետանային արկերի մշակման առաջատար գիտահետազոտական ինստիտուտն էր։ Ռազմաճակատը հզոր զինամթերքով ապահովելու գործում ունեցած բացառիկ ծառայությունների համար 1944 թվականի նոյեմբերին նրան շնորհվել է ինժեներա-հրետանային ծառայության գեներալ-մայորի կոչում։

Հետպատերազմյան տարիներին նա շարունակել է աշխատանքը հրետանային կոմիտեում և արժանացել Ստալինյան մրցանակի՝ հատուկ քիմիական տեխնոլոգիաների ոլորտում ունեցած ձեռքբերումների համար։ 1950-ականների սկզբին, անցնելով «հրետանավորների գործի» շրջանակում իրականացված անհիմն բռնաճնշումների միջով, նա լիովին արդարացվել է և վերականգնել իր բարի անունը։

Լենինի, Կուտուզովի II աստիճանի, Կարմիր դրոշի և այլ պետական շքանշաններով ու պարգևներով արժանացած Հմայակ Հախնազարյանը պատմության մեջ մնացել է որպես հայ ժողովրդի այն նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը, որը բարձրագույն զինվորական և ինժեներական պաշտոններում իր գիտելիքներով ու նվիրումով նպաստել է երկրի գիտատեխնիկական պաշտպանական ներուժի զարգացմանը։