Ուժային կառույցներ, բողոքի ցույցեր և իշխանության զավթում․ Տուսկի և Նավրոցկու հակամարտությունը Լեհաստանը կանգնեցրել է փակուղու առաջ
01 Նոյեմբերի 2026, 16:40
2026 թվականի հոկտեմբերի վերջին Լեհաստանը հայտնվեց սուր քաղաքական ճգնաժամի մեջ, որը ծավալվեց Սահմանադրական տրիբունալի շուրջ և վերածվեց վարչապետ Դոնալդ Տուսկի ու նախագահ Կարոլ Նավրոցկու միջև բացահայտ առճակատման։
Հակամարտությունը սրվեց հոկտեմբերի 30-ին, երբ Տուսկին աջակցող դատավոր Աննա Կորվին-Պիոտրովսկան հայտարարեց Սահմանադրական տրիբունալի նախագահ Բոգդան Սվենչկովսկուն և նրա տեղակալին պաշտոնից հեռացնելու մասին։ Իր որոշումը նա հիմնավորեց նրանով, որ դատարանի ղեկավարությունը խոչընդոտում էր խորհրդարանի կողմից ընտրված դատավորների աշխատանքը, և հայտարարեց, որ ստանձնում է տրիբունալի ղեկավարումը։
Ճգնաժամի խորացմանը նպաստեցին նաև գլխավոր դատախազի՝ Սվենչկովսկուն դատական անձեռնմխելիությունից զրկելու փորձերը։ Տուսկը հայտարարեց, որ կառավարությունը գործում է բացառապես օրենքի շրջանակներում՝ մաքրելով դատական համակարգը քաղաքական հակառակորդների ազդեցությունից և վերականգնելով իրավունքի գերակայությունը։
Ընդդիմադիր «Իրավունք և արդարություն» (PiS) կուսակցությունը ներկայացնող նախագահ Կարոլ Նավրոցկին կտրականապես հրաժարվեց ճանաչել ղեկավարության փոփոխությունը՝ տեղի ունեցածն անվանելով «պետական մարմնի ուժային զավթում»։ Նա շտապ վերադարձավ արտասահմանյան այցից։ Սահմանադրական տրիբունալի շենքի մոտ բողոքի ցույցեր սկսվեցին, ոստիկանությունը շրջափակեց տարածքը, իսկ ինքը՝ Նավրոցկին, անձամբ ժամանեց դատարան, պահանջեց դուրս բերել իրավապահ ուժերին և խորհրդարանի հետ հրատապ խորհրդակցություններ նախաձեռնել։
Ճգնաժամի արմատները հասնում են գարնանը ծագած հակամարտությանը, երբ Նավրոցկին հրաժարվեց երդում ընդունել Սեյմի՝ խորհրդարանի ստորին պալատի կողմից ընտրված նոր դատավորներից, իսկ Սվենչկովսկին չճանաչեց նրանց լիազորությունները՝ փաստացի կաթվածահար անելով Սահմանադրական տրիբունալի աշխատանքը։
Արդյունքում՝ երկու կողմերի գործողությունները Լեհաստանին կանգնեցրել են ինստիտուցիոնալ խոր ճգնաժամի և պետական կառավարման փակուղու առաջ։ Կառավարությունն ու նախագահը միմյանց մեղադրում են սահմանադրական հեղաշրջման փորձի մեջ՝ երկիրը կանգնեցնելով իշխանության ճյուղերի միջև աննախադեպ առճակատման շեմին։
Հիմա եթերում
